موجود ديگرى واحد حقيقى حقّه نخواهد بود . حكيم سبزوارى دراين‌باره چنين مىگويد : وحدت حقّه مانند حقّ واحد تعالى است ، زيرا غير از وجود بحث بسيط ماهيتى ندارد و وجود عين وحدت و وحدت مانند تشخص عين وجود است ، پس اين مفاهيم سه‌گانه ( وجود ، وحدت ، تشخص ) يك مصداق دارند و آن وجود حقيقى است . « 1 » و واحد حقيقى غير حقه آن است كه صفت وحدت زائد بر ذات آن باشد و همان‌گونه كه بيان گرديد وحدت در غير واجب الوجود تعالى از نوع وحدت غير حقّه است . 3 - واحد غير حقه يا بالخصوص است يا بالعموم : واحد حقيقى غير حقّه بر دو قسم تقسيم مىشود : الف : واحد بالخصوص و آن واحد بالعدد است كه فقط بر يك مصداق قابل انطباق است و به عبارت ديگر وحدت آن به لحاظ وجود خارجى است نه وجود مفهومى و ذهنى . ب : واحد بالعموم كه در عين وحدت قابل صدق بر كثيرين است و خود بر دو قسم است : واحد بالعموم مفهومى كه سعه و شمول آن مربوط به مفهوم است مانند نوع يا جنس واحد و واحد بالعموم وجودى كه سعه و شمول آن مربوط به وجود خارجى است مانند وجود منبسط كه در عين وحدت همهء مراتب وجود امكانى را شامل مىشود . وجود منبسط ، اصطلاحى است عرفانى و در نظامهاى فلسفى كه ذوق عرفانى نقش مهمّ و اساسى دارد نيز به كار مىرود و از آن جمله در قاعده « الواحد » و صدور كثرت از واحد بسيط مورد بحث قرار مىگيرد . در آنجا فلاسفه مشائى نخستين صادر از واجب الوجود را عقل نخست و فلاسفهء اشراقى آن را وجود

--> ( 1 ) شرح منظومه ، فريدهء پنجم ، غرر دوّم ، متن و حاشيه .